PPWR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Dla firm, które obracają paletami i innymi nośnikami zwrotnymi, najważniejszy jest art. 29: od 1 stycznia 2030 r. co najmniej 40% opakowań transportowych i sprzedażowych w wymienionych formach ma być wielokrotnego użytku w ramach systemu ponownego użycia. Ten artykuł streszcza przepisy ze wskazaniem źródeł, zaznacza, czego nie rozstrzyga, i pokazuje, jakie dane o nośnikach daje ewidencja w Studio PWS.net - bez twierdzenia, że program liczy wskaźniki PPWR, bo takiego raportu nie ma.
PPWR (rozporządzenie (UE) 2025/40) weszło w życie w 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Według art. 29 ust. 1 od 1 stycznia 2030 r. co najmniej 40% opakowań transportowych i sprzedażowych w formie m.in. palet, skrzyń i kontenerów ma być wielokrotnego użytku w ramach systemu ponownego użycia, a od 1 stycznia 2040 r. należy dążyć do co najmniej 70%. Art. 29 ust. 4 przewiduje wyjątki, a folie do owijania palet i taśmy stabilizujące zwolniono ze 100-procentowych celów decyzją delegowaną (UE) 2026/429, ale nie z celu 40%. Studio PWS.net ewidencjonuje ilości nośników według typu i obiegu oraz historię ruchów, lecz nie ma raportu PPWR ani wskaźnika ponownego użycia.
Przepisy streszczamy w uproszczeniu i według stanu na 2 listopada 2026 r. Zakres i metodologia mogą się zmieniać, dlatego aktualny tekst sprawdzaj w Dzienniku Urzędowym UE: rozporządzenie (UE) 2025/40 w EUR-Lex. W sprawach wątpliwych skonsultuj się z prawnikiem.
Czym jest PPWR i od kiedy się go stosuje
PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r., które weszło w życie w 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Skrót pochodzi od angielskiej nazwy Packaging and Packaging Waste Regulation. Rozporządzenie dotyczy opakowań i odpadów opakowaniowych, a nie samych palet, dlatego nośniki zwrotne pojawiają się w nim jako jedna z grup opakowań transportowych. Sformułowanie co do zasady oznacza, że część przepisów ma własne terminy; pełny harmonogram znajdziesz w tekście aktu.
Co mówi art. 29 o paletach i innych opakowaniach transportowych
Art. 29 ust. 1 wyznacza dwa cele dla opakowań transportowych i sprzedażowych: od 1 stycznia 2030 r. co najmniej 40% takich opakowań ma być wielokrotnego użytku w ramach systemu ponownego użycia, a od 1 stycznia 2040 r. podmioty gospodarcze mają dążyć do co najmniej 70%. Przepis dotyczy opakowań używanych do przewozu produktów w formie m.in. palet, skrzyń, kontenerów, beczek i kanistrów oraz folii i taśm do stabilizacji ładunku na paletach.
Art. 29 ust. 1 kieruje obowiązek do podmiotów gospodarczych, które używają takich opakowań. To, który podmiot w danym łańcuchu dostaw je ponosi i jak liczy się udział, trzeba ustalić na podstawie pełnego tekstu rozporządzenia, a nie streszczenia. Pojęcie opakowania wielokrotnego użytku w ramach systemu ponownego użycia ma w rozporządzeniu własną definicję i to ona rozstrzyga, czy dany obieg się kwalifikuje.
W praktyce branżowej wielokrotnie używane są palety wymienne i najmowane. System EPAL to system wymiany palet 1200×800 z jakością ocenianą według kryteriów, a pooling (CHEP, LPR) to wynajem palet w systemie opłat za użycie. Wymiana 1:1 na rampie oznacza oddanie tej samej liczby palet. Czy konkretny obieg spełnia definicję z rozporządzenia, rozstrzyga jednak tekst aktu i jego interpretacja, a nie opis w kartotece czy umowie. Różnice między tymi obiegami opisuje artykuł o poolingu palet a wymianie palet, a ogólne zasady obiegu nośników - strona o zamkniętym obiegu palet.
Wyjątki i zwolnienia z art. 29
Art. 29 ust. 4 wyłącza z obowiązków opakowania do przewozu towarów niebezpiecznych (dyrektywa 2008/68/WE), opakowania do przewozu dużych maszyn i wyposażenia projektowane indywidualnie, opakowania elastyczne mające bezpośredni kontakt z żywnością lub paszą oraz skrzynie kartonowe i tekturowe. Dla firmy oznacza to, że część jej opakowań transportowych może w ogóle nie wchodzić do rachunku, a ustalenie, które, wymaga przejrzenia asortymentu według tej listy.
Osobny przypadek to folie i taśmy. Komisja przyjęła w maju 2026 r. decyzję delegowaną (UE) 2026/429, która zwalnia folie do owijania palet i taśmy stabilizujące ze 100-procentowych celów z art. 29 ust. 2 i 3. Decyzja nie dotyczy celu z ust. 1, czyli 40% od 2030 r. Folie i taśmy do stabilizacji ładunku na paletach nadal są więc wymienione w ust. 1, a zwolnienie ich z celów z ust. 2 i 3 nie jest zwolnieniem z celu 40%.
Czego ten tekst nie rozstrzyga i co może się zmienić
Nie wiadomo jeszcze, jak dokładnie będzie się liczyć udział opakowań wielokrotnego użytku, bo metodologia obliczania wskaźników ma zostać określona aktem delegowanym do 30 czerwca 2027 r. Do tego czasu nie da się rzetelnie powiedzieć, które dane trzeba będzie zebrać i w jakiej postaci. Zakres i metodologia mogą się też zmieniać po publikacji kolejnych aktów, dlatego aktualne teksty sprawdzaj w Dzienniku Urzędowym UE.
Nie omawiamy kar ani obowiązków sprawozdawczych, bo nie zweryfikowaliśmy ich na potrzeby tego artykułu, a zbyt swobodne streszczenie takich przepisów byłoby bardziej szkodliwe niż ich brak. Tu, gdzie to możliwe, podajemy numer artykułu i ustęp, aby można było sprawdzić brzmienie w źródle.
Jak to ewidencjonuje Studio PWS.net
Studio PWS.net ewidencjonuje ilości nośników według typu, obiegu i klasy oraz historię ruchów, ale nie liczy wskaźników PPWR. Dane z ewidencji mogą być materiałem wyjściowym do własnych zestawień, jednak program nie ma raportu udziału opakowań wielokrotnego użytku ani raportu rotacji i ponownego użycia. Poniżej opisujemy, co faktycznie jest w programie.
Każdy typ nośnika ma w kartotece kategorię (Paleta EUR / EPAL, Skrzynka / pojemnik, Skrzyniopaleta (Gitterbox), Paleta plastikowa, Półpaleta / ćwierćpaleta, Paleta przemysłowa) i obieg: Wymienna, Najmowana albo Własna. Dla palet najmowanych podaje się operatora puli, na przykład CHEP lub LPR, a także wymiary. W danych demonstracyjnych kartoteka ma dziewięć typów, wśród nich EPAL 1200×800 w obiegu wymiennym, paletę CHEP w obiegu najmowanym i skrzynkę E2 w obiegu własnym. Strukturę kartotek omawia strona o kartotekach palet i podmiotów.
Typ palety zawiera kategorię, obieg (Wymienna, Najmowana albo Własna), operatora puli dla palet najmowanych oraz wymiary. Rozliczenie z operatorem puli odbywa się poza programem.
Stan magazynu jest liczony osobno dla każdej pary lokalizacja, typ i klasa jakości (Nowa, A, B, C, Nieposortowana, Uszkodzona, Do złomowania), a Stan na dzień pokazuje go na wskazany dzień z zatwierdzonych dokumentów. Salda kontrahentów i przewoźników pokazują, ile palet każdego typu podmiot jest winien firmie albo firma podmiotowi. Ruchy salda i Pozycje dokumentów dają historię: który podmiot przyjął lub wydał ile palet i kiedy, a raport Obroty sald za okres sumuje wydania i przyjęcia w okresie. Raporty opisuje strona o raportach sald paletowych, a podział na klasy - strona o klasach jakości palet.
W danych demonstracyjnych magazyn ma 16 wierszy stanu i 3308 szt. razem. Taki widok odpowiada na pytanie, ile nośników danego typu i klasy jest w magazynie, ale nie na pytanie, ile razy konkretna paleta wróciła do obiegu.
| Pytanie | Gdzie szukać w programie | Czy program to liczy |
|---|---|---|
| Jakie typy nośników firma ma i w jakim obiegu | Kartoteka Typy palet (kategoria, obieg, operator puli) | Tak, jako dane kartoteki |
| Ile sztuk danego typu jest w magazynie i w jakiej klasie | Stan magazynu, Stan na dzień | Tak |
| Ile sztuk danego typu podmioty są winne firmie albo firma im | Salda kontrahentów, Salda przewoźników, Ruchy salda | Tak |
| Ile nośników przyjęto i wydano w okresie | Obroty sald za okres, Pozycje dokumentów | Tak, jako sumy przyjęć i wydań |
| Jaki udział opakowań wielokrotnego użytku w całości opakowań | Brak | Nie, mianownik (opakowania jednorazowe) jest poza programem |
| Wskaźnik PPWR albo liczba ponownych użyć konkretnej palety | Brak | Nie, nie ma raportu PPWR ani numeracji egzemplarzy |
Dwie granice trzeba nazwać wprost. Program nie liczy wskaźników PPWR: nie ma raportu udziału opakowań wielokrotnego użytku ani raportu rotacji, a pole Identyfikator nośnika na pozycji dokumentu jest informacyjne, więc program nie prowadzi historii pojedynczej palety. Udział 40% wymaga ponadto mianownika, czyli wszystkich opakowań transportowych i sprzedażowych firmy, także jednorazowych, a ewidencja nośników zwrotnych ich nie obejmuje. Podobne rozróżnienie ewidencji ilościowej i egzemplarzowej omawia artykuł o Gitterboxach i IBC.
Od czego zacząć porządkowanie danych o nośnikach zwrotnych
Od kartoteki typów, bo kategoria i obieg przypisane do typu są podstawą każdego późniejszego zestawienia. Obieg jest w formularzu typu polem wymaganym, więc każdy typ ma go przypisany, ale to firma decyduje, jak opisać dany nośnik; błędne przypisanie, na przykład palety najmowanej jako własnej, przeniesie się do każdego zestawienia według obiegu. Następnie sprawdza się zgodność: kontrola Zgodność stanu z ruchami weryfikuje, czy stan każdej pozycji równa się sumie ruchów zatwierdzonych dokumentów oraz czy salda zgadzają się z dokumentami, co opisuje strona o kontroli zgodności stanu i sald.
Firmy, które przenoszą ewidencję z arkusza, wprowadzają stany początkowe i salda przez bilans otwarcia, co omawia strona o imporcie bilansu otwarcia palet. Gdy metodologia obliczania wskaźników zostanie opublikowana, uporządkowana ewidencja ilościowa będzie materiałem wyjściowym, ale to, czy wystarczy, rozstrzygnie dopiero ta metodologia, a nie dzisiejsze przypuszczenia.