Pooling palet to system najmu: palety należą do operatora puli (na rynku działają między innymi CHEP i LPR), a użytkownik je wypożycza i zwraca. Wymiana palet 1:1 polega na oddaniu tylu samo palet tego samego typu, ile się przyjęło, najczęściej palet EPAL. Własne palety kupujesz i ewidencjonujesz sam. Ten artykuł porównuje trzy modele i pokazuje, jak odzwierciedla je kartoteka Studio PWS.net.
Wymiana 1:1 rozlicza się w sztukach między partnerami, najem w poolingu rozlicza się z operatorem puli, a własne palety wracają do właściciela. W Studio PWS.net te trzy modele to wartości pola Obieg w kartotece Typy palet (Wymienna, Najmowana, Własna), a dla palet najmowanych wpisuje się Operatora puli. Saldo kontrahenta i przewoźnika liczy się z zatwierdzonych dokumentów osobno dla każdego typu palety. Program nie uzgadnia salda z wyciągiem operatora puli i nie nalicza opłat za najem.
Czym różni się pooling palet od wymiany palet
Różnica dotyczy własności palety. W wymianie 1:1 paleta należy do tego, kto ją aktualnie ma, a zobowiązanie między partnerami wyraża się w sztukach tego samego typu. W poolingu palety pozostają własnością operatora puli, więc zobowiązanie dotyczy zwrotu do puli, a nie do partnera handlowego.
Z tego wynika druga różnica. Palety puli co do zasady nie wchodzą do wymiany z paletami EPAL: krążą w osobnym obiegu i wracają do operatora, a palety EPAL krążą między firmami. Dla magazynu oznacza to osobne saldo dla każdego typu palety. Dwa typy zsumowane w jednej liczbie to najczęstszy powód sporu przy rozliczeniu, bo nikt nie jest w stanie ustalić, której puli dotyczy brak.
Wymiana palet 1:1 - jak działa i gdzie powstaje dług paletowy
Wymiana 1:1 oznacza, że przy odbiorze towaru oddajesz tyle samo palet tego samego typu, ile przyjąłeś. Jeśli wymiany nie da się wykonać od razu, powstaje zobowiązanie do zwrotu, czyli dług paletowy.
Palety EPAL w wymianie nie mają jednego właściciela: paleta należy do firmy, która ją w danej chwili ma, a znak EPAL potwierdza, że spełnia standard, nie wskazuje właściciela. Licencja EPAL dotyczy zakładu, który palety produkuje lub naprawia, nie samej palety. Zaletą takiego modelu są brak opłat za najem i prosta zasada rozliczenia. Wadą jest spór o jakość: oddajesz palety w klasie, jaką masz, a partner oczekuje porównywalnych. Dlatego o wyniku sporu decydują zapisy: klasa pozycji na dokumencie (Nowa, A, B, C, Uszkodzona) i kwit paletowy z podpisami obu stron. Wzór kwitu w wersji polskiej i niemieckiej znajdziesz na stronie wzór kwitu paletowego, a zasady wymiany bezpośredniej i odroczonej na stronie jak sobie poradzić z wymianą palet.
Pooling palet i palety najmowane - jak działa najem
W systemie poolingowym operator puli, na przykład CHEP albo LPR, wydaje palety użytkownikowi, a użytkownik zwraca je operatorowi albo przekazuje dalej w ramach tej samej puli. Za używanie płaci się według warunków umowy z operatorem, a operator prowadzi własną ewidencję palet każdego użytkownika.
Taki model zdejmuje z użytkownika zakup palet i ocenę ich jakości, bo przejmuje je operator. W zamian pojawiają się inne obowiązki. Musisz wiedzieć, ile palet puli masz u siebie i u swoich odbiorców, i uzgadniać tę liczbę z zestawieniem operatora. Odbiorca, który przyjmuje palety puli, musi umieć je zwrócić operatorowi albo przekazać dalej w tej samej puli, więc pooling działa najlepiej tam, gdzie obie strony pracują na jednej puli, a gorzej tam, gdzie część partnerów przyjmuje wyłącznie EPAL.
Własne palety - kiedy zakup ma sens
Własne palety kupujesz i naprawiasz sam, a ich ewidencję prowadzisz we własnym zakresie: jesteś właścicielem i ponosisz koszt ubytków. Ma to sens głównie wtedy, gdy palety krążą w zamkniętym obiegu ze stałymi partnerami, którzy zwracają je do właściciela. Opisuje to strona zamknięty obieg palet.
Pytanie, czy wybrać pooling palet czy zakup, nie ma odpowiedzi bez znajomości warunków konkretnych umów, dlatego nie podajemy cen. O wyborze decydują cztery pytania:
- Czy odbiorcy zwracają palety, czy zostają one u nich na stałe?
- Czy partnerzy akceptują palety puli, czy tylko EPAL?
- Czy masz zaplecze do sortowania i napraw własnych palet?
- Kto w firmie uzgadnia salda i z kim?
Firmy rzadko wybierają jeden model dla całego obrotu. Częsty układ to wymiana EPAL z większością partnerów, najem dla wybranych odbiorców i własne skrzynki lub pojemniki w zamkniętym obiegu. Wtedy tym ważniejsze jest, żeby każdy typ palety miał osobne saldo.
Porównanie trzech modeli w tabeli
Poniższa tabela zestawia modele w siedmiu wierszach, od właściciela palety po wartość pola Obieg, która odpowiada każdemu z nich w kartotece Studio PWS.net.
| Kryterium | Wymiana 1:1 | Najem w poolingu | Własne palety |
|---|---|---|---|
| Właściciel palety | Ten, kto ją aktualnie ma | Operator puli | Ty |
| Z kim się rozliczasz | Z partnerem handlowym | Z operatorem puli | Z partnerem, który ma Twoje palety |
| Na czym polega zobowiązanie | Zwrot tej samej liczby palet tego samego typu | Zwrot palet do puli według umowy z operatorem | Zwrot palet do Ciebie |
| Koszty | Brak opłat za najem; koszt sortowania i sporów o jakość | Opłaty za używanie według umowy z operatorem | Zakup i naprawy palet oraz ich ubytki |
| Główne ryzyko | Spór o jakość i dług paletowy | Rozbieżność z ewidencją operatora | Palety, które nie wracają |
| Wartość pola Obieg w Studio PWS.net | Wymienna | Najmowana (z polem Operator puli) | Własna |
| Przykłady w danych demonstracyjnych | EPAL 1200x800, Gitterbox, półpaleta | CHEP-B, LPR-R, paleta plastikowa H1 | Skrzynka E2 600x400 |
Jak to ewidencjonuje Studio PWS.net
Studio PWS.net opisuje model obiegu w kartotece Typy palet: pole Obieg przyjmuje wartości Wymienna, Najmowana i Własna, a dla palet najmowanych wpisuje się Operatora puli (CHEP, LPR). Saldo kontrahenta i przewoźnika liczy się z zatwierdzonych dokumentów osobno dla każdego typu palety.
Formularz Typ palety, widoczny na zrzucie na górze strony, ma sekcje Identyfikacja (Kod, Nazwa, Kategoria, Jednostka, pole Kod kreskowy / QR), Obieg oraz Wymiary i masa, a także progi stanu minimum, optymalny i maksimum. Podpowiedź przy polu Obieg mówi wprost, że palety najmowane rozlicza się z operatorem puli (CHEP, LPR, IPP). Kategoria porządkuje typy: Paleta EUR / EPAL, Skrzynka / pojemnik, Skrzyniopaleta (Gitterbox), Paleta plastikowa, Półpaleta / ćwierćpaleta i Paleta przemysłowa.
W danych demonstracyjnych palety CHEP-B i LPR-R mają obieg Najmowana i operatora puli, EPAL jest Wymienna, a skrzynka E2 Własna. Każdy typ ma własny stan w magazynie i własne saldo u podmiotów.
Ruch palet rejestrują dokumenty magazynowe. Rodzaje dokumentu, takie jak Dostawa palet od kontrahenta, Wymiana na rampie - przyjęcie od przewoźnika, Wydanie palet kontrahentowi czy Zwrot palet przez kontrahenta, opisują okoliczność wymiany, a dokument zmienia saldo jednej strony: kontrahenta albo przewoźnika. Po zatwierdzeniu dokumentu wydanie zwiększa saldo podmiotu, a przyjęcie je zmniejsza; saldo dodatnie oznacza, że podmiot jest nam winien palety. Salda widać w ekranach Salda kontrahentów i Salda przewoźników, także w widoku Podmiot i typ palety, więc paleta najmowana ma własny wiersz, odrębny od EPAL. Dla podmiotu można ustawić limit salda z akcją Ostrzeżenie albo Blokada, co opisuje strona limit salda palet.
Typy palet i podmioty tworzy się w kartotekach opisanych na stronie kartoteki palet i podmiotów. Kategoria Skrzynka / pojemnik pozwala prowadzić tym samym mechanizmem pojemniki zwrotne, o czym piszemy w dziale pojemniki zwrotne i IBC. Zmianę klasy jakości palet lub ich lokalizacji rejestruje dokument ZL, a skutki klas dla stanu opisuje strona klasy jakości palet.
Czego program nie robi w rozliczeniach poolingowych
Studio PWS.net ewidencjonuje obieg palet, ale nie uzgadnia salda z wyciągiem operatora puli i nie nalicza opłat za najem.
Program nie importuje zestawień CHEP, LPR ani IPP, nie porównuje ich z saldem w programie, nie wystawia faktur za najem ani kaucji i nie ma bonów paletowych ani portalu partnera. Rozbieżności z operatorem wyjaśnia się poza programem. Pomaga w tym raport sald palet: Salda bieżące, Salda na dzień i Ruchy salda pokazują, ile palet danego typu wydano i przyjęto w okresie oraz jaki był stan na wybrany dzień, a to materiał do rozmowy z operatorem. Pole Cena w kartotece to cena ewidencyjna typu palety (więcej w opisie wyceny palet), a program nie ma raportu wartości sald. Pojedyncze egzemplarze palet nie są śledzone: na pozycji dokumentu jest tylko informacyjne pole Identyfikator nośnika, a ewidencja jest ilościowa. Zakres całego programu opisuje strona nowa wersja Studio PWS.net, a sposób liczenia sald kontrahenta i przewoźnika strona salda palet.